Dziecko 5-letnie chodzi na palcach. O czym może to świadczyć?
Chodzenie na palcach może wynikać z kilku różnych przyczyn. Jedną z nich jest obniżone napięcie mięśniowe. W takiej sytuacji może pojawiać się tzw. kompensacja czynna, czyli sposób, w jaki dziecko próbuje lepiej ustabilizować i poczuć swoje ciało. Chodzenie na palcach powoduje zwiększenie napięcia mięśniowego, szczególnie w obrębie łydek i tylnej taśmy mięśniowej, dzięki czemu dziecko otrzymuje mocniejszy bodziec proprioceptywny i lepiej odczuwa swoje ciało w przestrzeni.
Drugą możliwą przyczyną jest próba regulacji układu nerwowego. W momentach napięcia, stresu czy przeciążenia dziecko może intuicyjnie szukać aktywności, które pomagają mu się wyregulować. Wspinanie się na palce dostarcza intensywnej stymulacji proprioceptywnej, która dla części dzieci działa organizująco i wyciszająco.
Chodzenie na palcach bywa również obserwowane u dzieci ze spektrum autyzmu. Warto jednak podkreślić, że samo występowanie tego objawu nie jest podstawą do podejrzenia spektrum. Zawsze należy patrzeć szerzej – na całościowy obraz funkcjonowania dziecka, jego komunikację, relacje społeczne, zachowanie i rozwój sensoryczny.
Czasami wspinanie się na palce jest także elementem naturalnego eksperymentowania z ruchem i poznawania możliwości własnego ciała. Dziecko może próbować różnych sposobów poruszania się, sprawdzać nowe doświadczenia sensoryczne albo wspinać się na palce sytuacyjnie, np. podczas sięgania po przedmioty.
Nie można również wykluczyć przyczyn ortopedycznych czy anatomicznych, takich jak skrócenie ścięgien lub zwiększone napięcie w obrębie mięśni łydek.
Najważniejsze jest obserwowanie, jak często chodzenie na palcach się pojawia, w jakich sytuacjach występuje oraz czy dziecko potrafi swobodnie chodzić także z pełnym kontaktem stóp z podłożem. Jeżeli zachowanie utrzymuje się często lub staje się dominującym sposobem poruszania, warto skonsultować dziecko ze specjalistą, aby określić przyczynę i dobrać odpowiednie działania wspierające prawidłowy rozwój ruchowy.
Dziecko 11-letnie nie chce chodzić do szkoły. Bardzo się wszystkim stresuje. Ma objawy somatyczne. Czy może to być związane z zaburzeniami integracji sensorycznej?
U 11-letniego dziecka układ nerwowy jest już znacznie bardziej dojrzały niż we wczesnym dzieciństwie. Oznacza to, że jeśli wcześniej występowały trudności rozwojowe, na przykład w zakresie integracji sensorycznej, dziecko mogło wykształcić różnego rodzaju kompensacje i nieprawidłowe wzorce funkcjonowania, które z czasem utrwalają się i zaczynają wpływać na codzienne funkcjonowanie emocjonalne oraz społeczne.
Warto podkreślić, że nie należy zakładać, iż dziecko „samo wyrośnie” z trudności. Często niezaopiekowane problemy sensoryczne, emocjonalne czy neurorozwojowe z czasem nasilają się lub przyjmują inną formę. Mogą pojawiać się trudne zachowania, zwiększone napięcie emocjonalne, wycofanie, lęk czy trudności szkolne.
Opisane objawy mogą mieć związek z zaburzeniami integracji sensorycznej, jednak konieczna jest pełna i wieloaspektowa diagnoza. Szczególnie ważna jest ocena:
- napięcia mięśniowego,
- koordynacji ruchowej,
- kontroli posturalnej,
- poziomu napięcia i usztywnienia ciała,
- sposobu reagowania na bodźce sensoryczne,
- funkcjonowania emocjonalnego dziecka.
Trzeba pamiętać, że stres, lęk czy trudności związane z chodzeniem do szkoły są obecnie bardzo częste u dzieci i mogą wynikać z różnych przyczyn, nie tylko sensorycznych. Czasami źródłem trudności są przeciążenia emocjon...
Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem
Dołącz do 3000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu pracy z podopiecznym z zaburzeniami integracji sensorycznej.
Otrzymuj co 2 miesiące sprawdzone narzędzia diagnostyczno-terapeutyczne od ekspertów – praktyków. Rozszerzaj swój warsztat pracy z podopiecznym z różnorodnymi zaburzeniami rozwojowymi w każdym wieku.
