Jak wykorzystać moc interocepcji do budowania odporności psychicznej dzieci?

METODY TERAPII

Interocepcja to zdolność do rozumienia i odczuwania własnych emocji oraz stanów ciała. Wraz z kolejnymi fragmentami artykułu poruszymy temat zrozumienia czucia trzewnego w codziennym życiu i utrzymaniu dobrostanu.

Dzięki interocepcji dzieci uczą się wglądu w siebie i obserwacji. Nabywają zdolność sprawnej obsługi siebie. Samowiedza, akceptacja i uszanowanie dla osobistych stanów pobudzenia, wyciszenia daje kompetencje skuteczniejszej regulacji „tu i teraz”. Z drugiej strony jest to świetna inwestycja w odporność psychiczną na przyszłość.

Jak się czuję?

Jeżeli dziecko zrozumie, jakie bodźce wytrącają je z równowagi emocjonalnej, będzie w stanie ich unikać albo znajdować skuteczne sposoby na poradzenie sobie z nimi. Jeśli np. nie lubi określonych materiałów, z których zrobione są jego ubrania albo drażnią go metki, to w sposób bezpośredni sprawia, że jest mu trudno, rodzi się w nim niepokój albo złość. Dzięki temu doświadczeniu może ćwiczyć różne strategie. W pierwszej kolejności może zacząć sprawdzać dotykiem różne faktury, świadomie zdecydować, których ubrań nie będzie nosić, można mu powycinać wszystkie metki z garderoby. Po każdej takiej małej zmianie zachęcamy dziecko do kolejnego przeskanowania wła­s­­nego ciała w celu sprawdzenia, jak się czuje wewnętrznie, czy taka strategia pomogła mu ukoić pobudzenie i niepokój, co jeszcze się ­zmieniło.

Ta ciągła rozmowa polega na regularnym sprawdzaniu u dziecka: 

  • co się dzieje? 
  • jak się ma wewnętrznie? 
  • jakie jest jego pobudzenie/wyciszenie? 
  • w jakim tempie oddycha? 
  • jak bije jego serce? 
  • jak napinają się mięśnie? 

To są świetne pytania, które wywołują zaciekawienie się swoim stanem wewnętrznym i dziecko może wyciągać swoje wnioski. Zaczyna rozumieć, że czasem za intensywnie bijącym sercem, szybko oddychającymi płucami i napięciem w mięśniach stoi ekscytacja, a czasem niepokój. Tak działa integracja sensoryczna, w której młody człowiek rozumie siebie na poziomie ciała, emocji i myśli. Jest to cel naszej wspólnej pracy.

Długoterminowym celem naszej pracy z dzieckiem jest budowanie odporności psychicznej. Jest to proces, który kształtuje się w czasie rozwoju wraz z dojrzewaniem układu nerwowego, ciągłym treningiem i nabywaniem nowych umiejętności. Ogromną rolę w tym zakresie odgrywa także codzienne wzmacnianie przez środowisko domowe, które świadomie pokazuje, jak obsługuje własne ciało. W tak szybko zmieniającym się środowisku, jakim jest nasze tempo życia, jedno jest pewne – wyposażenie młodych ludzi, którzy przychodzą na terapię integracji sensorycznej, w rozpoznawanie swoich stanów aktywności, będzie kluczowym elementem życia w pełnym dobrostanie w wieku dorosłym. Jest więc o co walczyć. 

Zabawa 

Zabawa to naturalny sposób na poznawanie świata przez dziecko i przyrost różnych umiejętności, w tym interocepcji. Podczas zabawy dzieci mają okazję doświadczać, tzn. „przymierzać” różne emocje i fizjologiczne stany, takie jak: zmęczenie, radość, złość itp. Zabawa pozwala lepiej zrozumieć i nazywać emocje oraz rozwijać zdolność do odczuwania i rozumienia stanów cielesnych, co jest ważnym elementem interocepcji.

Trudno jest uczyć się o czuciu własnego ciała, gdy pracujemy tylko na sytuacjach gorących konfliktów, wyzwań, niepowodzeń. Dzieje się tak dlatego, że mały człowiek nie może fizjologicznie skorzystać z dystansu poznawczego do tych stanów. Używamy wtedy niższych pięter naszego układu nerwowego, które bardzo często działają na zasadzie autopilota, nawyku. W konsekwencji zachowania dzieci bywają czasem tak mało elastyczne, wciąż powtarzają się w tych samych scenariuszach.

Z tego względu sale do integracji sensorycznej oraz kontakt z terapeutą mają potencjał rozwojowy. Zaciekawiony, otwarty trener i miejsce, które naturalnie zaprasza do zabawy, stają się gwarantem sukcesu, rozwijają kreatywność i naukę. Rozwój w atmosferze bezpieczeństwa, przyjemności, z uwzględnieniem naturalnego stylu uczenia się dziecka przez zmysły i przy jednoczesnym budowaniu kompetencji społecznych i komunikacyjnych to inwestycja na wiele kolejnych lat życia w dobrostanie, rozumianym jako świadome przeżywanie emocji we wszystkich ich odcieniach, z akceptacją i rozumieniem własnej roli w tym procesie. Jeżeli chcemy pomóc dzieciom w lepszym zrozumieniu własnego czucia trzewnego, zanim zaproponujemy konkretne ćwiczenia, warto poobserwować młodych ludzi w swobodnej zabawie i aktywności, zaciekawić się tym, dyskretnie przyłączyć i razem eksplorować zrozumienie danej aktywności przez interocepcję.

Zabawy ruchowe

Takie zabawy, jak bieganie, skakanie czy tańczenie, mają ogromny potencjał poz...

Ta część serwisu dostępna jest
tylko dla prenumeratorów.

Zaloguj się, aby uzyskać dostęp do materiałów.

Nie masz jeszcze dostępu?

Wybierz prenumeratę i zyskaj dostęp do pełnej
zawartości serwisu.

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI