Terapeuta z pasją, skuteczny i efektywny, czyli jak nie dać się wypaleniu zawodowemu

Polscy rodzice znaleźli się w pierwszej trójce rodziców najbardziej wypalonych (w różnych kategoriach). Wpływała na to nadmierna presja i perfekcjonizm, poczucie opuszczenia i samotności, neurotyzm i niższa inteligencja emocjonalna.

Co terapeuta może zmienić w swo­im życiu, by nie dać się wypaleniu rodzicielskiemu i zawodowemu, które staje się cichym wrogiem współczesnych profesjonalistów? Czy jest coś, co może nas uchronić przed spadkiem motywacji, energii i brakiem radości i satysfakcji z pracy? Okazuje się, że tak – jest to nasza odporność psychiczna, umiejętność zarządzania stresem i regulacja emocji.

Często codzienne zmęczenie zrzucamy na „trudne” zachowania dzieci. Przyjrzyjmy się jednak, czy nie męczą nas pewne schematy i przekonania, które mamy „wdrukowane” od pokoleń:

• Często chcemy mieć rację, a nie relację.
• Staramy się robić więcej dla dzieci, a nie próbujemy inaczej.
• Więcej mówimy o zasadach niż o emocjach.
• Zapominamy, że to my dorośli jesteśmy od zarażania równowagą (dzięki koregulacji), a nie od wymagania od dzieci samoregulacji.
• Bardziej zależy nam na celach niż na emocjach dzieci.
• Często myślimy o tym, co nie wypada, a nie o swoich potrzebach i granicach.
• Stajemy się ekspertami od życia pełnego trudności, zamiast szukać lekkości w życiu (syndrom „matki Polki”).
• „Naprawiamy” dzieci, zamiast odkrywać ich potencjał.
   

Nasze schematy to nie nasza wina. Są konsekwencją tego, jakie relacje mieliśmy z naszymi rodzicami. Czy był to bezpieczny styl przywiązania, czy może lękowa lub zdezorganizowana więź z rodzicem? Może kiedyś obiecywaliśmy sobie, że będziemy innymi rodzicami dla swoich dzieci, a teraz robimy/mówimy to samo co nasi rodzice? Jednak naszą odpowiedzialnością jest to, żeby być uważnym, coś zmieniać i próbować inaczej.

Jest to możliwe tylko wtedy, gdy najpierw przyjrzymy się sobie. Warto zauważyć, jak często odczuwamy przemęczenie lub brak motywacji w pracy. 

Czy to zwykły stres czy pierwsze objawy wypalenia zawodowego?

Czy wiemy, jakie są objawy wypalenia zawodowego? Co jest jego przyczyną? I najważniejsze, czy znamy sposoby, by radzić sobie z codziennym zmęczeniem, poś­piechem i stresującymi sytuac­jami?

Wypalenie zawodowe jest zjawiskiem psychologicznym, które pojawia się na skutek chronicznego stresu w pracy, z którym osoba nie jest w stanie skutecznie sobie poradzić. 

Trzy główne komponenty wy­­palenia zawodowego to:

• wyczerpanie emocjonalne – uczucie zmęczenia i braku energii, które nie ustępuje po odpoczynku,
• depersonalizacja – negatywne lub zdystansowane podejście do pracy, często skutkujące utratą zaangażowania i empatii,
• obniżone poczucie skuteczności – wrażenie, że nasze działania są mało efektywne, co może prowadzić do frustracji i braku sensu.
   

Do najczęstszych objawów wypalenia zawodowego należą:

• fizyczne wyczerpanie (np. problemy ze snem, bóle głowy i mięśni, problemy trawienne, osłabienie układu odpornościowego i/lub hormonalnego),
• emocjonalne (lęk, przygnębienie, brak motywacji, niesatysfakcjonujące relacje społeczne, spadek nastroju),
• problemy poznawcze (problemy z pamięcią, trudności z koncentracją, podejmowaniem decyzji),
• zmiany w zachowaniu (większa drażliwość, zwiększone ryzyko uzależnień: od jedzenia, alkoholu, leków, impulsywność, brak sił/niechęć do działania – w odniesieniu do pracy, jak i odpoczynku).
   

Najczęstsze przyczyny wypalenia zawodowego:

• nadmierne obciążenie pracą, szczególnie w sektorze zdrowia, edukacji i terapii,
• brak równowagi pomiędzy życiem zawodowym a prywatnym (bardzo często mamy opowiadają, że w ogóle nie maja czasu na odpoczynek,
• niepozwalanie sobie na odpoczynek (dam radę, nie mam czasu) lub odpoczynek nieefektywny (tylko oglądanie telewizji/czytanie/leżenie),
• nadmierna odpowiedzialność (np. za efekty terapii).
   

Jak więc zbudować ochronę przeciw wypaleniu zawodowemu? 

Warto wzmocnić odporność psychiczną. Nie jest ona wrodzonym darem, można...