Zaburzenia integracji sensorycznej a karmienie piersią

WARSZTAT TERAPEUTY

Kiedy dziecko przychodzi na świat, musi na początku opanować szereg różnorodnych umiejętności, które pozwolą mu przeżyć. Jedną z najważniejszych jest umiejętność jedzenia. Dlatego też na samym początku, tuż po porodzie, układa się dziecko na piersi matki i zachęca do tego, aby złapało brodawkę. To stymuluje pojawienie się odruchu ssania. Co ciekawe, karmienie nie jest wyłącznie elementem wpływającym na zaspokojenie głodu, ale pełni także funkcję emocjonalną, regulacyjną, społeczną i sensoryczną.

Patrząc na to, co dzieje się w takcie karmienia, można stwierdzić, że w czasie tej prostej czynności dziecko odbiera szereg bodźców, takich jak: zapach mleka, dotyk skóry, temperaturę, ruch, smak, kontakt wzrokowy, ale także doskonali wówczas napięcie mięśniowe oraz pozycje ciała. Dla niektórych dzieci jest to zupełnie naturalne i szybko zaczynają prawidłowo ssać, a w przypadku innych obserwuje się szereg trudności, które mogą wynikać z różnych czynników. 

Co ciekawe, coraz częściej zwraca się uwagę na związek pomiędzy zaburzeniami integracji sensorycznej a karmieniem piersią, a później rozszerzaniem diety. Nie należy więc zakładać, że trudności w tym obszarze będą skorelowane tylko z aspektami medycznymi czy technicznymi. Trzeba mieć świadomość, że na przebieg procesu karmienia będzie wpływała nadreaktywność dotykowa, zwłaszcza w obrębie twarzy, trudności z modulacją sensoryczną, prawidłową dystrybucją napięcia mięśniowego, planowaniem motorycznym czy zaburzenia w obrębie odbioru bodźców z układu proprioceptywnego. 

Mały człowiek, który pojawia się na świecie, jest nagle narażony na wiele nowych bodźców, których wcześniej nie doświadczał. Nagle musi się odnaleźć poza bezpieczną i stabilną przestrzenią, jaką był brzuch matki. Wcale nie jest to najłatwiejsze. Może się okazać, że w czasie ciąży lub porodu działo się coś, co mogło wpłynąć na rozwój układu nerwowego i jednocześnie wpłynęło na pojawienie się trudności w odbiorze nowych bodźców. Tym, co będzie w dużym stopniu wpływało na opanowanie umiejętności jedzenia, jest przed wszystkim nadwrażliwość dotykowa. 

Rodziców nowo narodzonych dzieci mogą niepokoić następujące objawy, takie jak:

  • częsty płacz,
  • zdenerwowanie, które towarzyszy dziecku w czasie wykonywania czynności pielęgnacyjnych i higienicznych, takich jak: kąpiel, wycieranie, przebieranie, smarowanie kremem,
  • niechęć do bycia masowanym,
  • niechęć do bycia przytulanym, głaskanym,
  • trudności z zasypianiem i spaniem – sen jest lekki, przerywany, dziecko reaguje nerwowo na nagle pojawiające się bodźce w otoczeniu, 
  • pojawienie się odruchu wymiotnego w czasie przyjmowania pokarmów, 
  • problem, który pojawia się w trakcie rozszerzania diety.

Dziecko w takiej sytuacji może manifestować swoje niezadowolenie i dyskomfort poprzez prężenie się, odpychanie innych osób, które chcą go dotknąć lub przytulić. Maluch może nie lubić zabawek pluszowych, nowych przedmiotów. Jest często pobudzony i nadreaktywny. Ma dłonie przeważnie zaciśnięte w pieści. Nie podejmuje prób brania zabawek i przedmiotów do buzi. Co ciekawe, niektóre dzieci zachowują się zgoła odmiennie. Są wycofane i spokojne, w szczególności w stosunku do nowych osób pojawiających się w jego otoczeniu. 

Problemy z karmieniem

Za nadwrażliwością dotykową często idzie również nadwrażliwość w sferze oralnej. Pojawiają się wówczas trudności z ssaniem, gryzieniem, rzuceniem, przełykaniem. Dziecko może mieć odruch wymiotny w momencie, kiedy spożywa pokarmy. Unika produktów o określonej konsystencji, strukturze, fakturze. Nie lubi ssania palców, wkładania gryzaczków do buzi, co zmniejsza ilość bodźców dostarczanych w tym obszarze i jednocześnie wpływa negatywnie na umiejętności oralne. Takie zachowania powodują, że dziecko ma często ograniczony repertuar spożywanych produktów i niechętnie próbuje nowych rzeczy. 

Drugą kwestią wpływającą na jakość kamienia i trudności obserwowane już w czasie karmienia piersią jest podwrażliwość sensoryczna, która często jest konsekwencją porodu poprzez cesarskie cięcie. Takie dzieci wydają się mało aktywne w czasie karmienia, szybko zasypiają przy piersi. Mogą ssać słabo lub mało efektywnie. Mają też trudności z wybudzaniem się na karmienie. Wszystko to wpływa na długość procesu karmienia. Taka podreaktywność jest skorelowana w dużym stopniu z obniżonym napięciem mięśniowym, które jednocześnie wpływa na to, że mięśnie jamy ustnej nie pracują w sposób efektywny. 

Mówiąc o obniżonym napięciu mięśniowym, koniecznie trzeba wspomnieć o tym, że coraz więcej dzieci przychodzących na świat mierzy się z tym problemem. Niestety, nieprawidłowa dystrybucja napięcia mięśniowego będzie oddziaływała na stabilizację całego ciała. Do...

Dalsza część jest dostępna dla użytkowników z wykupionym planem


Dołącz do 3000 + czytelników, którzy nieustannie pogłębiają swoją wiedzę z zakresu pracy z podopiecznym z zaburzeniami integracji sensorycznej.

Otrzymuj co 2 miesiące sprawdzone narzędzia diagnostyczno-terapeutyczne od ekspertów – praktyków. Rozszerzaj swój warsztat pracy z podopiecznym z różnorodnymi zaburzeniami rozwojowymi w każdym wieku.

170 artykułów online
3 lata doświadczenia
Dostęp online i offline
16 numerów archiwalnych
9 filmów w ramach videoteki terapeuty
20 autorów – specjalistów
INTEGRACJA SENSORYCZNA W PRAKTYCE • Prenumerata już od 399 zł/rok

Przypisy

    POZNAJ PUBLIKACJE Z NASZEJ KSIĘGARNI