Dział: PUŁAPKI DIAGNOSTYCZNE

W gabinecie terapeuty integracji sensorycznej można spotkać dzieci w różnym wieku, od tych najmłodszych do nastolatków, a nawet osoby dorosłe, które potrzebują uzyskać wiedzę na temat swoich trudności. Okazuje się jednak, że dużym wyzwaniem jest praca terapeutyczna z tymi najmłodszymi pacjentami – niemowlętami. Można zauważyć, że wzrasta świadomość wśród rodziców dotycząca tego tematu. Dostrzegają oni różne sygnały mogące świadczyć o tym, że u ich malucha pojawiają się trudności z odbiorem bodźców. Zdają sobie także sprawę z tego, że podjęcie odpowiednich działań jest kluczowe dla stymulacji rozwoju sensoryczno-motorycznego. Wielu terapeutów nie chce jednak podjąć się tego typu działań. Co ważne, okazuje się, że wokół tematu diagnozy dzieci poniżej 12. miesiąca życia narasta wiele nieporozumień i mitów. Konieczne jest więc pochylenie się nad tym tematem i wskazanie na dobre praktyki w tym obszarze i realne działania, które mogą zostać podjęte.

Praca z dziećmi i młodzieżą jest bardzo dużym wyzwaniem terapeutycznym. Bywa bowiem, że objawy prezentowane przez pacjentów pokrywają się ze sobą, co doprowadza do trudności związanych z postawieniem właściwej diagnozy. W takim przypadku kluczowe staje się dokonanie diagnozy różnicującej, która może pomóc w znalezieniu odpowiedzi na pytanie, z czym mierzy się dane dziecko. Jednym z zaburzeń, którego objawy nakładają się w znacznym stopniu na zaburzenia integracji sensorycznej, są trudności behawioralne i lękowe.

Termin „SPD” (Sensory Processing Disorder) pojawia się coraz częściej w gabinetach terapeutycznych, na forach rodzicielskich, a nawet w rozmowach nauczycieli przedszkolnych. Równocześnie wciąż budzi kontrowersje zarówno w środowisku medycznym, jak i wśród terapeutów. Czy SPD to realna diagnoza? Czy tylko moda? A może ważna koncepcja kliniczna, której po prostu jeszcze nie zdążyliśmy właściwie opisać?

Powstało wiele materiałów dotyczących tego, jak powinien prawidłowo przebiegać proces diagnostyczny dziecka. Ważne jest jednak, by cały czas podkreślać, jak duże znaczenie ma w tym wszystkim obserwacja oraz odnoszenie otrzymanych wyników do norm rozwojowych. Jest to bowiem coś, o czym często się zapomina, a co za tym idzie – wnioski mogą być zbyt daleko idące lub zbyt łagodne.

Coraz częściej można spotkać się z sytuacjami, w których terapeuci integracji sensorycznej rezygnują z przeprowadzania diagnoz, odsyłając klientów do innych specjalistów w tym zakresie. Zdarza się również, że terapeuci decydują się na prowadzenie terapii u dziecka bez wcześniejszej diagnozy lub chociażby konsultacji. Konieczne jest pochylenie się nad tym tematem oraz zastanowienie się, z czego wynikają trudności oraz jakie działania można byłoby podjąć, aby uniknąć tego typu sytuacji. Warto więc przeanalizować problem i odpowiedzieć sobie na pytanie: „Czy ja robię diagnozy i czy dobrze się z tym czuję?”. Taka odpowiedź jest punktem wyjścia do refleksji.

Diagnoza jest właściwie najważniejszym procesem – pozwala nam rozpoznać trudności dziecka i ustalić kolejne działania terapeutyczne. Powinna być ona przeprowadzona w rzetelny sposób. Podstawowym krokiem, który trzeba wyznaczyć do realizacji, jest przeprowadzenie wywiadu z rodzicami. Jest on niezbędnym narzędziem do określenia tego, jak dziecko jest postrzegane przez swoich bliskich, co dla nich jest największą trudnością, z czym oni się borykają i w jakich obszarach chcieliby uzyskać wsparcie. Nie da się jednak ukryć, że jest to bardzo często ich subiektywny punkt widzenia i nie zawsze te trudności, z którymi przychodzą do nas rodzice, są tymi, które powinniśmy od samego początku terapeutyzować.

Gdy rodzice zgłaszają się do gabinetu terapeuty, często pojawia się pytanie o zasadność podjętej decyzji w odniesieniu do trudności, które obserwują u dziecka. Wynika to zazwyczaj z niewiedzy, czy integracja sensoryczna może wpłynąć na tę konkretną trudność i czy jest to właściwa metoda w danym przypadku albo w danym momencie. Czasem niezbędna jest konsultacja u innych specjalistów i eliminacja innych czynników, by móc jednoznacznie postawić hipotezę, że przyczyna trudności jest sensoryczna.

Terapia ręki to proces długotrwałych oddziaływań nastawionych na pomoc dziecku, na niwelowanie jego trudności, przyczyn i objawów niepowodzeń. Terapia ta wymaga dokładnej diagnozy przyczyn trudności i po jej przeprowadzeniu – dopasowania konkretnych działań. Rolą terapeuty pracującego według programu terapii ręki (PTR) jest dopasowanie do dziecka odpowiednich pomocy, przyrządów, stymulacji oraz zaleceń.