Dział: Z GABINETU SPECJALISTY

Wielu terapeutów staje dzisiaj przed trudnym zadaniem, bowiem coraz częściej trafiają do naszych gabinetów dzieci, które mają problem z komunikacją lub ta komunikacja w ogóle się nie pojawia. Jest to o tyle trudne, że często idzie to również w parze z brakiem reakcji na polecenia, trudnością ze skupieniem się na wykonywanym zadaniu i chęcią do tego, aby ćwiczenia robić zgodnie ze swoimi zasadami lub wybierać tylko takie aktywności, które są atrakcyjne dla dziecka. Nie każdy terapeuta czuje się komfortowo w takiej sytuacji. Wielu z nich pyta: „Jak pracować z takim dzieckiem? Na co zwracać uwagę? Jakie działania podejmować, żeby integracja sensoryczna była atrakcyjna dla dziecka?”.

Ostatnio obserwuje się dość ciekawe zjawisko – dzieci mają dobry słuch, a jednak nie słyszą we właściwy sposób, mają problem ze zrozumieniem poleceń, nie reagują na kierowane do nich komunikaty. Wielu specjalistów zastanawia się, skąd biorą się wspominane wyżej trudności i w jaki sposób należy nad nimi pracować. Okazuje się, że przyczyn należy poszukiwać w zaburzeniach przetwarzania słuchowego. W tym artykule zastanowimy się, czym te zaburzenia są, jakie są ich przyczyny oraz jakie działania można podjąć, aby wspomóc dziecko i dać mu poczucie akceptacji i zrozumienia.

Zaburzenia SI mogą prowadzić do trudności ruchowych, emocjonalnych i społecznych udzieci. Jednym z kluczowych narzędzi zarówno diagnostycznych, jak i terapeutycznych w pracy z dziećmi z zaburzeniami SI jest palpacja – świadome, celowe stosowanie dotyku o różnej intensywności i charakterze. W artykule przedstawiamy, jak palpacja wpływa na dziecko w procesie diagnozy i terapii SI, z uwzględnieniem mechanizmów neurofizjologicznych, praktycznych technik oraz indywidualizacji podejścia terapeutycznego.

Istnieje wiele definicji powięzi, jedne są bardziej skomplikowane, inne mniej: „powięź to system funkcjonalny, którego funkcje obejmują wsparcie, połączenie mięśniowo-międzymięśniowe oraz połączenie trzewno-międzytrzewne” czy „włókniste tkanki kolagenowe, które są częścią systemu przenoszenia siły napięcia w całym ciele”. Najprościej jednak mówiąc, jest to tkanka, która otacza mięśnie, naczynia, kości, tworząc przy tym jedną ciągłą sieć w naszych ciałach, od czubka głowy aż do palców, stanowiąc rusztowanie. Jej wszechobecność sprawia, że integruje, łączy, osłania, ale także oddziela tkanki i narządy naszego organizmu. Sztywność i elastyczność zarazem pozwalają dopasowywać się do bodźców zewnętrznych, koordynować cały system i przesyłać informacje pomiędzy tkankami i organami, utrzymując cały system w idealnej równowadze.

Podczas prowadzenia terapii integracji sensorycznej wykorzystujemy stymulacje wzmacniające mięśnie posturalne oraz ćwiczenia równoważne. Po ocenie przez fizjoterapeutę postawy dziecka dostajemy wytyczne, jakie ćwiczenia powinniśmy prowadzić u danego dziecka. Dane ćwiczenia możemy wykonywać, korzystając ze sprzętów rehabilitacyjnych: taśm oporowych, poduszek sensorycznych (równoważnych) oraz piłek rehabilitacyjnych.

Zjawisko reakcji „walki i ucieczki’’ (ang. a child’s fight or flight response) opisał i nazwał amerykański neurolog, fizjolog i psycholog W. Bradford Cannon. Jest ono zapisane biologicznie w naturze człowieka. W odpowiedzi na stres lub czynnik stresujący mózg aktywuje układ współczulny poprzez reakcję „walcz lub uciekaj” uwalniając w ten sposób hormony odpowiedzialne za jej wystąpienie.

Oprócz sprzętów podwieszanych, na sali do integracji sensorycznej powinny znaleźć się również inne przedmioty, które będą wpływały na rozwój dziecka i jednocześnie będą stymulowały poszczególne zmysły. Wszelkiego rodzaju układanki, puzzle, sortery, materiały plastyczne dość mocno uatrakcyjniają zajęcia i sprawiają, że dziecko chce aktywnie brać w nich udział. Okazuje się również, że nieodzownymi pomocami są jeżyki sensoryczne, dyski sensoryczne i ścieżki sensoryczne. Mają one wszechstronne zastosowanie. Poniżej przedstawiono kilka przykładów różnych aktywności z ich wykorzystaniem wraz z informacjami na temat tego, na jakie sfery najmocniej wpływają.

Co to znaczy, że do skutecznej komunikacji w życiu codziennym potrzebujemy więcej niż jednej formy porozumiewania się? Jakie narzędzia do komunikacji wykorzystujemy na co dzień? Czy ma to znaczenie także dla osób ze złożonymi potrzebami komunikacyjnymi?